Hipofiz Adenomu Nedir?
Hipofiz adenomu, hipofiz bezinde (beyinde yer alan küçük bir bez) meydana gelen bir tür tümördür. Hipofiz bezinin ön kısmında (adenohipofiz) veya arka kısmında (neurohipofiz) oluşabilir. Adenomlar, hipofiz bezinin hücrelerinden kaynaklanır ve genellikle iyi huylu (non-kanserli) olarak sınıflandırılır. Bazı adenomlar kanserli olabilir (hipofiz kanseri olarak bilinir), ancak bu durum oldukça nadirdir
Hipofiz adenomları genellikle hormonal dengesizliklere neden olurlar. Hipofiz bezinin ön kısmındaki adenomlar, hipofiz hormonlarının aşırı üretimine veya eksik üretimine yol açabilir. En sık salgı değişikliği Prolaktin hormonu (Süt hormonu) ve Büyüme hormonudur. Hiç hormon salgılamayan fakat makroadenom olarak (1 cm’den büyük çaplı) adlandırılan tümörler en sık görülür ve cerrahi adayıdır.
Prolaktinoma olarak adlandırılan bir tür adenom (Süt hormonu salgılanması), prolaktin hormonunun aşırı üretimine neden olabilir ve bu da meme sütü üretiminde artış, adet bozuklukları ve cinsel işlev bozuklukları gibi belirtilere yol açabilir.
Diğer sık görülen Hipofiz Adenomu tipi, Büyüme Hormonu Adenomudur. El ve ayaklarda büyüme, yüz kemiklerinde büyüme ve/veya kalpte büyüme şeklinde karşımıza çıkabilir.
Hipofiz Adenomu Belirtileri Nelerdir?
Hipofiz adenomları genellikle baş ağrısı, görme bozuklukları, hormonal değişiklikler, yorgunluk, kilo değişiklikleri, cilt problemleri, el ve ayakta büyüme ve yüz kemiklerinde büyüme gibi belirtilerle ortaya çıkar. Teşhis için genellikle görme testleri, hormon testleri ve görüntüleme teknikleri (MRI gibi) kullanılır.
Tüm hipofiz adenomu hastaları mutlaka Endokriniloji ve Göz hastalıkları bölümünce değerlendirilmelidirler.
Hipofiz Adenomu Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Tedavi genellikle adenomun boyutuna, semptomlara ve hormon düzeylerine bağlıdır. İlaçlar, cerrahi müdahale ve radyoterapi tedavi seçenekleri arasında yer alabilir. Bazı durumlarda, prolaktin salgısı gibi endokrinoloji takibi ve tedavisi ön plandadır. Küçük ve semptomsuz adenomlar salgıladıkları hormon da göz önüne alınırsa, bazı durumlarda, takip edilebilir.
Cerrahi tedavi seçenekleri; tümörün boyutu ve yerleşimi de göz önüne alınırsa, çoğunlukla, Endoskopik Transnazal (burun yolu ile) tedavi edilir.
Bir kısım da Transkranial (kafa yolu ile açık cerrahi) cerrahi yöntemi veya kombinasyonu ile tedavi edilebilmektedir. Takiplerde bazı hastalara Radyoşirurji (Gamma Knife gibi) ışın tedavisi gerekebilir.
Hipofiz adenomları ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir, bu nedenle bir endokrinolog ve nöroşirürjiyen gibi uzman bir sağlık uzmanı tarafından değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi önerilir.